De maaltijdkeuze aan de patiënt

Interview met diëtiste Hannie Postema

Eten en drinken bestellen wanneer de patiënt dat zelf wil. Is dat mogelijk in een ziekenhuis? Het FrieslandCampina Institute sprak diëtiste Hannie Postema over de maaltijdservice At Your Request® in het ziekenhuis Gelderse Vallei.

De maaltijdkeuze aan de patiënt

Op uw verzoek

In het ziekenhuis Gelderse Vallei werken ze sinds eind 2012 als eerste ziekenhuis in Europa met een nieuwe maaltijdservice ‘At Your Request’®. Diëtiste Hannie Postema bij het ziekenhuis Gelderse Vallei vertelt er meer over: ‘Met dit maaltijdconcept kunnen patiënten zelf gedurende de dag van een menukaart bestellen wat ze willen eten of drinken. Dit kan op elk tijdstip. Ook kan de patiënt zelf kiezen wanneer hij de warme maaltijd wil eten en of hij liever drie keer per dag of zeven keer per dag iets wil eten. Het kan allemaal. At Your Request® is hierin flexibel’. Met dit maaltijdconcept kunnen patiënten telefonisch hun bestelling doorgeven en binnen 45 minuten wordt de maaltijd, het tussendoortje of het kopje koffie naar ze toegebracht. Patiënten zijn tevreden over de nieuwe maaltijdservice. Postema: ‘Ze vinden het hier net een hotel’!

Voedingsinname

‘Als diëtisten vroegen wij ons op het begin wel af hoe we met dit maaltijdconcept een beeld konden blijven houden van de voedingsinname van de patiënten. Dit wordt in de gaten gehouden door de verpleegkundigen, zorgassistenten en het maaltijdservicecentrum. Het maaltijdservicecentrum belt met de verpleegafdeling wanneer een patiënt geen maaltijd heeft besteld. Ook kunnen zij op ons verzoek sturen op de productkeuze bij de bestelling, zodat de patiënt meer eiwit of niet teveel zout consumeert. Er is een stukje controle en dat is ook goed’, vertelt Postema.

Voldoende eiwit en energie

Patiënten hebben tijdens hun ziekte een verhoogde eiwitbehoefte. Aandacht voor met name een voldoende inname van eiwit en energie is dan extra belangrijk. Hoe pakken jullie dat aan? Postema: ‘Op de menukaart staat achter de eiwitrijke voedingsmiddelen een duimpje, zodat de patiënt deze producten gemakkelijk herkent. Ook worden de patiënten geïnformeerd over het belang van voldoende eiwit in de voeding. Patiënten die scoren op de MUST (screeningsinstrument voor ondervoeding) krijgen in de menukaart een extra inlegvel waar eiwit verrijkte tussendoortjes op staan. Bovendien wordt de keuze van de patiënt gestuurd door de zorgassistente in het maaltijdservicecentrum naar eiwitrijke voedingsmiddelen als dit nodig is’. Uit onderzoek blijkt dat na de introductie van At Your Request® 30% van de ondervoede patiënten een eiwitinname van meer dan 1,2 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht per dag heeft, waar dit voorheen 26% was.

Minder voedselverspilling

‘Aanleiding voor dit nieuwe maaltijdconcept was onder andere dat het oude systeem heel star was, de patiënt moest al een dag van te voren bedenken wat hij de volgende dag wilde eten. Ook kunnen patiënten nu direct een maaltijd naar eigen keuze bestellen zodra ze zijn opgenomen. Er hoeven daarom geen extra maaltijden meer besteld te worden voor mogelijke opnames die dag. Ook kunnen patiënten nu hun maaltijd om onderzoeken of artsenbezoeken heen plannen, terwijl bij het oude systeem de maaltijd gewoon op een vast moment werd neergezet. Dan was de maaltijd soms al koud als patiënten konden beginnen met eten. Met het oude systeem kwamen er vaak hele maaltijden terug naar de keuken die konden worden weggegooid. Door deze veranderingen is er nu minder voedselverspilling’, aldus Postema.

Toekomst

Zijn er nog veranderingen te verwachten in de toekomst? Postema: ‘Er zijn ideeën om meer biologische en lokale producten in het assortiment op te nemen, net als meer verse producten. Eind 2015 willen we het onderzoek naar patiënten tevredenheid, voedingsstatus en voedselkeuze opnieuw herhalen om zo de effecten van alle nieuwe maatregelen in kaart te brengen’. Hiernaast ligt Postema toe dat er binnen het consortium Cater with Care is gestart met een grote studie naar het effect van volledig eiwit verrijkte dagmenu’s op de eiwitinname en het herstel van ouderen tijdens en na een ziekenhuisopname.

Rol van de diëtist

‘Wij promoten hier in het ziekenhuis dat elke werknemer het belang van voeding en beweging in het vizier heeft. Dit is het voedingsziekenhuis van Nederland en het thema voeding en beweging is helemaal ingebed in de organisatie. De kennis over voeding en beweging moet je blijven voeden. Als diëtist vind ik dat je medewerkers moet informeren over voeding en beweging en hierin een leidende en sturende rol kunt pakken. Wij hebben de kennis’, vertelt Postema.