Eiwit voor de nacht effectief voor spiergroei

Interview Tim Snijders

Verschillende studies laten zien dat eiwit en fysieke inspanning belangrijk zijn voor de groei en het behoud van skeletspierweefsel. Dr. Tim Snijders onderzocht wat hierbij de rol is van spierstamcellen. Het FrieslandCampina Institute sprak hem over zijn promotieonderzoek.

Auto Draft 15

Veroudering gaat gepaard met een verlies aan spiermassa en spierkracht. Dit kan diverse gevolgen hebben voor de gezondheid en de kwaliteit van leven. Een daling in het aantal spierstamcellen (ook wel satellietcellen genoemd) en/of in hun functioneren zou een belangrijke rol kunnen spelen bij het proces van spierverlies tijdens veroudering. Dr. Tim Snijders onderzocht in zijn promotietraject wat de rol is van spierstamcellen bij het proces van spiergroei (hypertrofie) en spiermassa verlies (atrofie) bij zowel jonge als oudere mannen. Snijders promoveerde in december 2014 aan de Universiteit van Maastricht.

De rol van spierstamcellen

Spierstamcellen zijn de voorlopercellen van skeletspiervezels. Wanneer deze stamcellen geactiveerd worden kunnen ze zich omvormen tot nieuwe spiercelkernen die belangrijk zijn voor het onderhoud, herstel en groei van het skeletspierweefsel. Bij veroudering daalt echter het aantal en het functioneren van deze spierstamcellen.  Dit zou mogelijk een belangrijke factor kunnen zijn in het verlies van spiermassa tijdens veroudering.

Krachttraining zorgt ook bij ouderen voor meer spierstamcellen

‘Aanleiding van mijn promotieonderzoek is eerder onderzoek van Lex Verdijk. Zijn onderzoek heeft in een kleine groep (n=16) deelnemers laten zien dat het verlies van spiermassa tijdens veroudering voornamelijk komt door de afname van type II spiervezel grootte, wat gepaard gaat met een daling in het aantal spierstamcellen in deze spiervezel type. In één van de studies binnen mijn proefschrift heb ik dit onderzoek bij een grote groep van 154 gezonde proefpersonen in verschillende leeftijdscategorieën (0-89 jaar) herhaald. Deze studie bevestigde de resultaten van eerder onderzoek: gezonde oudere mannen (>70 jaar) hebben een significant minder aantal spierstamcellen in de type II spiervezels. Ondanks het lage aantal spierstamcellen in gezonde oudere mannen, laat dit onderzoek ook zien dat het uitvoeren van krachttraining een effectieve interventie strategie is om type II spiervezels te laten groeien en het aantal spierstamcellen te laten toenemen bij oudere mannen’, legt Snijders uit. Vervolgonderzoek laat echter ook zien dat de toename in het aantal spierstamcellen tijdens het herstel van een enkele inspanningsprikkel vertraagd is in gezonde oudere (gem. 73 ± 1 jaar) in vergelijking met jonge mannen (gem. 22 ± 1 jaar). Deze vertraagde toename in het aantal spierstamcellen tijdens de herstel periode gaat gepaard met een verminderde activatie van de stamcellen.

Hoe is dit verschil te verklaren? Snijders: ‘Het precieze onderliggende mechanisme is nog onduidelijk, maar deze verlaagde response zou een belangrijke oorzaak kunnen zijn voor de verminderde capaciteit van ouderen om een toename in spiermassa en spierkracht te realiseren tijdens een krachttrainingsprogramma wanneer dit wordt vergeleken met gezonde jonge mannen. Daarom is meer onderzoek nodig naar de meest optimale trainingsmethode voor ouderen. Zo onderzoek ik momenteel bij McMaster University (Hamilton, Canada) de effecten van bijvoorbeeld krachttraining in combinatie met duurtraining om spiermassa, -kracht en –functie te verbeteren bij oudere mannen. Meer inzicht in de rol die spierstamcellen spelen bij het onderhoud en groei van spierweefsel kan helpen om bestaande trainingsmethode verder te optimaliseren en/of nieuwe interventie strategieën te ontwikkelen om het verlies van spiermassa tijdens veroudering tegen te gaan’.

Eiwit voor de nacht effectief bij jonge mannen

Een ander onderdeel van het promotietraject was onderzoek naar het effect van eiwitinname direct voor het slapen gaan bij 44 gezonde mannen (22 ± 1 jaar) in combinatie met 12 weken krachttraining (3 keer per week). Alle trainingssessies werden uitgevoerd in de avond. Na afloop van de trainingssessie kreeg iedere deelnemer een broodje met kaas en een appel te eten. Vervolgens kregen de deelnemers ofwel direct voor het slapen gaan een drank bestaande uit 27,5 gram caseïne eiwit, 15 gram koolhydraten en 0,1 gram vet, of een placebo. Wat bleek? De toename in spiermassa bij de eiwitgroep (+10%) was significant groter dan in de placebogroep (+6%). Ook de toename in spierkracht was significant groter in de eiwit versus de placebogroep. ‘Het is verbazingwekkend dat zelfs bij een relatief hoge habituele eiwitinname (1,3 g eiwit/kg lichaamsgewicht) in deze groep gezonde jonge mannen, een hersteldrank direct voor het slapen gaan helpt om de spiermassa en spierkracht verder te laten toenemen tijdens een lange-termijn krachttrainingsprogramma. Uit deze studie kunnen we daarom concluderen dat de inname van een eiwit supplement direct voor het slapen gaan een effectief tijdspunt is om spiergroei ook gedurende de nacht verder te stimuleren tijdens krachttraining’, aldus Snijders.

Lees hier zijn gehele proefschrift:Snijders, T. (2014). Satellite cells in skeletal muscle atrophy and hypertrophy. December 2014.