Kinderen aan de slag met gezonde voeding door Smaaklessen

Interview met onderzoeker Marieke Battjes-Fries

Kinderen ervaringsgericht laten leren over gezonde voeding en voedselkwaliteit is effectief. Dat is volgens onderzoeker Marieke Battjes-Fries één van de lessen die getrokken kan worden uit haar promotieonderzoek naar het educatieprogramma Smaaklessen.

“Laat kinderen zelf aan de slag gaan met de thema’s gezonde voeding en voedselkwaliteit. Het proeven van verschillende voedingsmiddelen,Kinderen aan de slag met gezonde voeding door Smaaklessen een bezoek aan de supermarkt of de boerderij vinden kinderen leuk en bovendien leren ze zo meer”, aldus Marieke Battjes-Fries.

Marieke Battjes-Fries is inmiddels werkzaam bij het Louis Bolk Instituut in Driebergen, een onderzoeksinstelling op het gebied van duurzame landbouw, voeding en gezondheid, en promoveerde in maart 2016 op het onderzoek naar de effecten van het educatieprogramma Smaaklessen. Een belangrijke les is volgens haar: “Leg kinderen iets uit aan de hand van concrete voorbeelden. Dit vergroot het leereffect. Kinderen zelf iets laten doen – het ervaringsgericht leren – is zelfs nog effectiever”. Het educatieprogramma Smaaklessen is in 2006 ontwikkeld door het Voedingscentrum en de Wageningen Universiteit. Inmiddels zijn ongeveer 4.500 basisscholen aangesloten.

Voedingseducatie op school

“Kinderen een gezond eetgedrag aanleren is belangrijk. Gezond eten is op de korte termijn nodig voor een goede groei en ontwikkeling. Op de langere termijn voor het voorkomen van overgewicht en chronische ziekten”, vertelt Battjes-Fries. Volgens Battjes-Fries biedt de school een mogelijkheid om kinderen meer te leren over goede voeding: “Kinderen gaan naar school om te leren rekenen en schrijven. Gezond eten vinden we ook belangrijk. Waarom zouden we op school in het lesprogramma niet ook een basis over gezonde voeding meegeven? Ik denk dat de school hier een geschikte plaats voor is, maar natuurlijk spelen ook de ouders en bijvoorbeeld het consultatiebureau en sportclubs een rol”.

Resultaten Smaaklessen

Uit het promotieonderzoek van Battjes-Fries blijkt dat de kinderen die de Smaaklessen volgden meer wisten over gezonde voeding en het maken van bewuste voedselkeuzes. Deze kennis bleek ook na een langere periode – bijvoorbeeld na een zomervakantie – nog aanwezig bij de kinderen. Ook waren de kinderen meer bereid om verschillende producten te proeven en hadden ze het plan om gezonder te gaan eten. Op het daadwerkelijke gedrag van de kinderen zijn geen effecten gemeten: “Deze resultaten laten zien dat kinderen positiever tegen gezonde voeding aankijken. De kinderen waren enthousiast over het programma en vertelden ook thuis aan hun ouders over de Smaaklessen. Met vijf lessen per jaar denk ik dat het lastig is om gedrag te veranderen. Hiervoor moet de hele omgeving van het kind de handen ineen slaan, maar de Smaaklessen leggen wel een essentiële basis”, aldus Battjes-Fries.

Over Smaaklessen

Smaaklessen werd in 2006 ontwikkeld door het Voedingscentrum en Wageningen UR. Het programma brengt kinderen van groep 1 t/m 8 op speelse wijze in contact met gezonde en duurzame voeding. Hoofdthema’s zijn smaak, voeding & gezondheid en voedselkwaliteit. Er komen vragen aan bod als ‘Welke smaken zijn er?’ en ‘Wat is biologisch?’ Kinderen leren hoe je producten uitzoekt in de winkel en ze thuis bereidt. De lessen in de klas kunnen worden aangevuld met één of meer activiteiten, zoals een excursie naar een boerderij of supermarkt of een kookles in de klas. Zo kunnen kinderen de productieketen van bijvoorbeeld groente of melk van dichtbij bekijken.

Lees hier meer over Smaaklessen.