Sterker effect van krachttraining in combinatie met eiwitsuppletie

Een meta-analyse van Randomized Controlled Trials bij ouderen met overgewicht

Het is bekend dat krachttraining gecombineerd met extra eiwit in een gevarieerd voedingspatroon een positief effect heeft op spiermassa en kracht in ouderen. Het is hierbij echter nog onduidelijk wat het effect is van lichaamsgewicht op de verbetering van spier- en functionele prestaties. Daarom hebben Liao et al (2017) een meta-analyse uitgevoerd waarbij ouderen met een BMI ≥ 25 kg/m2  zijn meegenomen. Hierbij is het effect van krachttraining in combinatie met eiwitsuppletie op de lichaamssamenstelling en fysieke functie onderzocht.

Samenvatting | Krachttraining in combinatie met extra eiwit heeft een sterker effect op de spiermassa en fysieke functie van ouderen met overgewicht dan alleen krachttraining.

 

Met veroudering verandert de lichaamssamenstelling, in verhouding neemt de vetmassa toe en de vetvrije massa neemt langzaam af. Dit is een natuurlijk proces, maar het verlies aan spiermassa kan vertraagd worden door verschillende leefstijlstrategieën zoals beweging en een gezond en gevarieerde voeding met voldoende eiwit. Liao et al (2017) voerde een meta-analyse van Randomized Controlled Trials uit om het effect van krachttraining gecombineerd met extra eiwit op de lichaamssamenstelling en fysieke functie van ouderen met een BMI ≥ 25 kg/m2 te onderzoeken. (1)

Studie opzet

Sterker effect van krachttraining in combinatie met eiwitsuppletie 1De onderzoekers hebben een uitgebreid literatuuronderzoek gedaan en hebben 17 Randomized Controlled Trials (RCT) geselecteerd die voldeden aan de selectiecriteria, zie de ‘Methods’ sectie in de publicatie van Liao et al (2017). De RCT’s zijn gepubliceerd tussen 2001-2016 met een totaal van 892 deelnemers met een gemiddelde leeftijd van 73,4 ± 7,9 jaar, een BMI (kg/m2 ) van 29,7 ± 5,4 en een lichaamsvetpercentage van 35,8% ± 10,2%. In de studies kreeg ongeveer de helft van de deelnemers (n=459) extra eiwit in combinatie met krachttraining (‘treatment group’) en de ander helft van de deelnemers (n=433) een placebo supplement zonder eiwit in combinatie met krachttraining (‘placebo groep’).

Eiwitsuppletie

De deelnemers in de studies kregen een eiwitsupplement bovenop hun gebruikelijke voedingspatroon. De hoeveelheid, type eiwit en eiwitbron verschilde tussen de 17 RCT’s. In 15 RCT’s varieerde de eiwitsuppletie tussen de 10 en 35 gram per dag. In de andere twee studies was de hoeveelheid eiwit bepaald aan de hand van het lichaamsgewicht van deelnemers, met als uitgangspunt een eiwitsuppletie van 0,3 gram/kilogram per dag. In de 17 RCT’s zijn verschillende vormen van eiwitsuppletie aan de deelnemers gegeven: wei eiwit, leucine, caseïne, melkeiwit, en de metaboliet van leucine β-hydroxy β-methyl butyrate. In 11 van de 17 RCT’s kregen de deelnemers dagelijks eiwitsuppletie; bij de ander 6 RCT’s ontvingen de deelnemers alleen op trainingsdagen extra eiwit in de vorm van een supplement.

Krachttraining

De duur van de krachttraining verschilde tussen de 17 RCT’s. In de zes langste RCT’s duurde de periode aan krachttraining 24 weken of langer (48-72 sessies), de middellange interventieperiode duurde 12-24 weken (24-48 sessies) en de drie kortste RCT’s in de meta-analyse bestonden uit een interventieperiode van minder dan 12 weken (12-56 sessies). Bij 13 van de 17 RCT’s lag tijdens de krachttraining de focus op het gehele lichaam en bij de andere 4 RCT’s werden de benen getraind. De onderzoekers Liao et al (2017) bieden een overzicht aan van alle studie-eigenschappen in een extra tabel bij de publicatie.

Resultaten

Lichaamssamenstelling

De deelnemers in de krachttraining + eiwitsuppletie groep hadden een significante verbetering in vetvrije massa dan de deelnemers die alleen aan krachttraining deden (0.58, 95% CI: 0.32-0.84). Een interventieperiode van 24 weken of langer was hierbij effectiever (0.66, 95% CI: 0.35-0.97) dan een kortere interventieperiode. Mannen in de krachttraining + eiwitsuppletie groep hadden een significant grotere verbetering in vetvrije massa dan vrouwen (0.95, 95% CI: 0.55-1.35).

Een subgroep analyse onder deelnemers met een BMI ≥ 30 kg/ mliet zien dat krachttraining + eiwitsuppletie de vetvrije massa verbeterde (0.53, 95% CI: 0.19-0.87), net als de deelnemers met een BMI <30 kg kg/ m(0.63, 95% CI: 0.28-0.98).

Spierfunctie

Deelnemers in de krachttraining + eiwitsuppletie groep hadden een significant grotere verbetering in totaal spiermassa (95% CI: 0.50-1.96) dan de deelnemers die alleen aan krachttraining deden. Er was in de krachttraining + eiwitsuppletie groep hierbij ook een grotere toename in kracht specifiek in de benen (0.69, 95% CI: 0.39-0.98). Bij mannen (0.87, 95% CI: 0.43-1.31) was dit effect groter dan bij vrouwen. Een trainingsperiode van 12-24 weken was significant effectiever dan een kortere trainingsperiode van 12 weken of minder. Er was geen significante toename ten gunste van eiwitsuppletie gemeten op handgreepsterkte of sterkte van het bovenlichaam.

Een subgroep analyse onder deelnemers met een BMI <30 kg/ m2 liet zien dat krachttraining + eiwitsuppletie een significante verbetering gaf voor de totale spiermassa (1.42, 95% CI: 0.43-2.41) ten gunste van eiwitsuppletie, waarbij dit niet zo was bij deelnemers met hogere BMI waarden.

Conclusie

Liao et al (2017) concluderen dat krachttraining gecombineerd met eiwitsuppletie een significante verbetering geeft op lichaamssamenstelling en spiermassa bij ouderen met overgewicht, in vergelijking met krachttraining zonder eiwitsuppletie.

References

Liao et al (2017). Effects of protein supplementation combined with resistance exercise on body composition and physical function in older adults: a systematic review and meta-analysis. The American Journal of Clinical Nutrition, 2017; 106: 1078-1091.