Een verkeerde zithouding bij kinderen

Oorzaak, gevolg en verbetering

Wie herkent het niet? Kinderen die in een verkeerde houding televisie kijken of achter de computer zitten. Orthopedisch chirurg Piet van Loon attendeert gezondheidszorgprofessionals op de gevolgen van een verkeerde houding voor het bewegingsapparaat van de kinderen op de korte en lange termijn. Het FrieslandCampina Institute sprak met hem, innovatie-analist André Soeterbroek en jeugdarts Jeanine Treffers over de zithouding van kinderen.

Verleren kinderen een goede zithouding?

Oorzaak

‘Tot aan de jaren zestig was er op school veel aandacht voor het aanleren van een goede houding. Ook werd er tijdens de gymnastiek door de gymnastiekleraar meer gelet op de manier van bewegen en de houding van de kinderen. Tegenwoordig is deze aandacht voor de manier van bewegen er minder, en door de komst van de gameboys, mobiele telefoons en tablets is de houding van kinderen verder verslechterd. Ook liggen baby’tjes niet altijd meer op hun buik en zitten ze veel en te lang in een Maxi-Cosi’, aldus van Loon. André Soeterbroek, innovatie-annalist en medeauteur van het artikel in het Medisch Contact voegt hier aan toe: ‘Er is steeds vaker wel aandacht voor het belang van bewegen, maar de manier van bewegen en het aanleren van een goede houding tijdens het bewegen is net zo belangrijk. Beweging is goed, maar dan wel op een goede en veelzijdige manier. Wij zijn er van overtuigd dat je groeit zoals je beweegt. Dat de vorm de functie volgt is eeuwenlang zelfs de basis van de biologie en zal ook voor het ‘moderne’ kind gelden’.

Gevolg

‘De kinderen van tegenwoordig zitten vaak verkeerd, bewegen te weinig en als ze bewegen doen ze dit niet altijd op de juiste manier’. Dit leidt volgens orthopedisch chirurg Piet van Loon tot klachten aan het bewegingsapparaat. Klachten als moeheid of pijn en verstijving in de rug treden steeds vaker al op tijdens de kinderjaren. ‘Ik zie soms kinderen in mijn praktijk met een rug van een 60-jarige’, vertelt hij. ‘Het geleidelijk inzakken van de wervelkolom door een verkeerde zithouding kan leiden tot niet goed ontwikkelen en slijtage van de tussenwervels, stijfheid en op latere leeftijd voor serieuze rugproblemen’. Vorig jaar zette hij dit onderwerp op de kaart door de publicatie van het artikel ‘Gameboy-generatie verleert gezonde houding’ in het Medisch Contact.

Jeugdarts Jeanine Treffers herkent zich in het beeld dat kinderen en jongeren vaak slecht op hun stoel zitten. Toch ziet zij dit nog niet terug in een stijging van het aantal rugklachten. Een oorzaak kan volgens haar zijn dat het rugonderzoek geen standaard onderdeel meer is van het consult. Wanneer er rugklachten worden aangegeven dan volgt er wel een controle door de jeugdarts aan de rug en de houding van het kind. ‘In het verleden keek de jeugdarts, naast een screening op gehoor, ogen en gewicht, ook altijd naar de rug en de houding van het kind. Dit gebeurde onder andere door een buktest. Dit is nu geen standaard onderdeel meer van het consult. Het kan zijn dat we hierdoor kinderen met rugklachten missen. Wanneer er harde evidence is dat kinderen steeds meer rugklachten krijgen, moet de huidige werkwijze misschien anders worden ingericht en de richtlijnen worden herzien’, aldus Treffers.

Piet van Loon en Jeanine Treffers zijn het er over eens dat het gebruik van gameboys en computers niet tegen is te gaan. ‘Het is de realiteit dat we veel meer achter de computer zitten dan dat we 10 jaar geleden deden, dit doen we zelf ook. Het is natuurlijk niet alleen negatief, de technologie heeft ook vooruitgang met zich meegebracht. Wel moeten we ons ervan bewust zijn dat voldoende beweging belangrijk is en dat we dit tegenwoordig wel steeds minder doen’, aldus Treffers.

Verbetering

Welke praktische tips kunnen jullie gezondheidszorgprofessionals meegeven? ‘Gezondheidszorgprofessionals kan ik als tip geven dat het beter is baby’s nooit passief te laten zitten. Kinderen gaan zelf zitten als ze er aan toe zijn. Ook kun je kinderen niet verbieden televisie te kijken of op hun spelcomputer te spelen, maar het is beter voor de houding van kinderen als ze dit zowel rechtop zittend als liggend op hun buik doen’, aldus van Loon. Treffers geeft aan dat het belangrijk is dat kinderen en ouders bewust worden van hun gedrag en gestimuleerd worden meer te gaan bewegen door middel van haalbare doelen. ‘Op school moet er ook aandacht zijn voor het gezond en goed lichamelijk ontwikkelen van het kind. Compenseer de zituren met goede gymles en let tijdens de lesuren op de zithouding van het kind’, voegt van Loon hier aan toe. Voor thuis: ‘Voldoende buiten spelen en een tijdslimiet afspreken voor de schermtijd – eventueel met het gebruik van een wekkertje – zijn adviezen die ik met de ouder en het kind bespreek’, aldus Treffers. ‘Bovendien is een positief gevolg van veel en goed bewegen dat het skelet belast wordt, dit komt de sterkte van het bot ten goede’, sluit van Loon af.